| eysteinn@islandia.is | ||
| SVIPDAGSMÁL | THE LAYS OF SVIPDAG | |
|
I. GRÓUGALDUR er hún gól syni sínum dauð. |
I. GRÓA'S CHANT which she, dead, sang to her son. | |
| Or, according to some manuscripts, GRÓGALDUR. | ||
| 1 | Sonur kvað: | The son said: |
| 1:1 | Vaki þú Gróa, | Wake up, Gróa, |
| 1:2 | vaki þú, góð kona, | wake up, good woman, |
| 1:3 | vek eg þig dauðra dura, | I rouse you at the doors of the dead, |
| 1:4 | ef þú það mant, | hoping you remember |
| 1:5 | að þú þinn mög bæðir | that you bid your son |
| 1:6 | til kumbldysjar koma. |
come to the burial mound.
|
| 2 | Gróa kvað: | Gróa said: |
| 2:1 | Hvað er nú annt | What now troubles |
| 2:2 | mínum einkasyni, | my only son, |
| 2:3 | hverju ertu nú bölvi borinn, | what misfortune ails you, |
| 2:4 | er þú þá móður kallar, | that you would call upon that mother, |
| 2:5 | er til moldar er komin | who is dead and buried, |
| 2:6 | og úr ljóðheimum liðin? |
passed away from the world of men?
|
| 3 | Sonur kvað: | The son said: |
| 3:1 | Ljótu leikborði | A dangerous task |
| 3:2 | skaut fyr mig in lævísa kona, | was given me by the crafty woman, |
| 3:3 | sú er faðmaði minn föður; | the one who embraced my father; |
| 3:4 | þar bað hún mig koma, | she bid me go to a place, |
| 3:5 | er kvæmtki veit, | known to be unapproachable, |
| 3:6 | móti Menglöðu. |
to meet with Menglöð.
|
| 4 | Gróa kvað: | Gróa said: |
| 4:1 | Löng er för, | Long is the journey, |
| 4:2 | langir eru farvegir, | long are the roads, |
| 4:3 | langir eru manna munir, | long last the yearnings of men, |
| 4:4 | ef það verður, | if it comes to pass |
| 4:5 | að þú þinn vilja bíður, | that your wish be granted, |
| 4:6 | og skeikar þá Skuld að sköpum. |
then Skuld's decree is at fault.
|
| 5 | Sonur kvað: | The son said: |
| 5:1 | Galdra þú mér gal, | Sing for me magic spells, |
| 5:2 | þá er góðir eru, | which are beneficial, |
| 5:3 | bjarg þú, móðir, megi. | mother, help your son. |
| 5:4 | Á vegum allur | I fear that I will |
| 5:5 | hygg eg, að eg verða muni, | perish on my journey, |
| 5:6 | þykjumk eg til ungur afi. |
young as I am in years.
|
| 6 | Gróa kvað: | Gróa said: |
| 6:1 | Þann gel eg þér fyrstan, | I sing you the first spell, |
| 6:2 | þann kveða fjölnýtan, | which is most useful, |
| 6:3 | þann gól Rindur Rani: | the one Rind sang to Ran: |
| 6:4 | að þú um öxl skjótir | that you throw off all |
| 6:5 | því er þér atalt þykir; | which you deem to be evil; |
| 6:6 | sjálfur leið þú sjálfan þig. |
be your own master.
|
| 7 | ||
| 7:1 | Þann gel eg þér annan, | I sing you the second spell, |
| 7:2 | ef þú árna skalt | in case you must travel |
| 7:3 | viljalaus á vegum: | roads against your will, |
| 7:4 | Urðar lokur | then may Urd's bonds |
| 7:5 | haldi þér öllum megin | hold you on all sides, |
| 7:6 | er þú á sinnum sér. |
while you are on the way.
|
| 8 | ||
| 8:1 | Þann gel eg þér inn þriðja, | I sing you the third spell, |
| 8:2 | ef þér þjóðár | in case mighty rivers |
| 8:3 | falla að fjörlotum: | threaten you with death, |
| 8:4 | Horn og Ruður | then may Horn and Rud |
| 8:5 | snúist til Heljar meðan, | meanwhile revert to Hel, |
| 8:6 | og þverri æ fyrir þér. |
and ever dwindle for you.
|
| 9 | ||
| 9:1 | Þann gel eg þér inn fjórða, | I sing you the fourth spell, |
| 9:2 | ef þig fjándur standa | in case battle-ready foes |
| 9:3 | görvir á gálgvegi: | meet you on the gallow-way, |
| 9:4 | hugur þeim hverfi | then may they change their minds, |
| 9:5 | til handa þér, | become friends with you, |
| 9:6 | og snúist þeim til sátta sefi. |
intent on making peace.
|
| 10 | ||
| 10:1 | Þann gel eg þér inn fimmta, | I sing you the fifth spell, |
| 10:2 | ef þér fjötur verður | in case fetters will |
| 10:3 | borinn að boglimum: | restrain your arms and legs: |
| 10:4 | Leifnis elda læt ég | then shall Leifnir's flames |
| 10:5 | þér fyr legg um kveðinn, | be sung over your leg, |
| 10:6 | og stökkur þá lás af limum, | and your limbs be liberated, |
| 10:7 | en af fótum fjötur. |
your feet unfettered.
|
| 11 | ||
| 11:1 | Þann gel eg þér inn sétta, | I sing you the sixth spell, |
| 11:2 | ef þú á sjó kemur | in case you must travel an ocean |
| 11:3 | meira en menn viti: | greater than men have known: |
| 11:4 | logn og lögur | then may the calm and the sea |
| 11:5 | gangi þér í lúður saman | join together in the quern, |
| 11:6 | og ljái þér æ friðdrjúgrar farar. |
and ever grant you a peaceful journey.
|
| 12 | ||
| 12:1 | Þann gel eg þér inn sjöunda, | I sing you the seventh spell, |
| 12:2 | ef þig sækja kemur | in case you meet with |
| 12:3 | frost á fjalli háu: | frost on a high mountain: |
| 12:4 | hræva kuldi | then may not the corpse-cold |
| 12:5 | megi-t þínu holdi fara. | destroy your flesh, |
| 12:6 | og haldist þér lík að liðum. |
and may your body keep its limbs.
|
| 13 | ||
| 13:1 | Þann gel eg þér inn átta, | I sing you the eighth spell, |
| 13:2 | ef þig úti nemur | in case you are caught outside |
| 13:3 | nótt á niflvegi | by night on a gloomy road: |
| 13:4 | að því firr megi | that you may avoid |
| 13:5 | þér til meins gera | being harmed by |
| 13:6 | kristin dauð kona. |
a Christian dead woman.
|
| 14 | ||
| 14:1 | Þann gel eg þér inn níunda, | I sing you the ninth spell, |
| 14:2 | ef þú við inn naddgöfga | in case you must exchange words |
| 14:3 | orðum skiptir jötun: | with the spear-noble giant: |
| 14:4 | máls og manvits | may you then be given, |
| 14:5 | sé þér úr Mímis hjarta | from the heart of Mímir, |
| 14:6 | gnóga of gefið. |
sufficient words and wit.
|
| 15 | ||
| 15:1 | Far þú nú æva, | May you never go |
| 15:2 | þar er forað þykir, | where calamity awaits you, |
| 15:3 | og standi-t þér mein fyrir munum. | may no harm obstruct your desires. |
| 15:4 | Á jarðföstum steini | On an earth-fixed stone |
| 15:5 | stóð eg innan dyra, | I stood within the doors, |
| 15:6 | meðan eg þér galdra gól. |
while I chanted spells for you.
|
| 16 | ||
| 16:1 | Móður orð | Your mother's words |
| 16:2 | ber þú, mögur, héðan | may you carry hence, my son, |
| 16:3 | og lát þér í brjósti búa; | and let them dwell in your breast; |
| 16:4 | því nóga heill | for abundant good fortune |
| 16:5 | skaltu um aldur hafa, | you will have throughout life, |
| 16:6 | meðan þú mín orð of mant. |
while you remember my words.
|
| II. FJÖLSVINNSMÁL | II. THE LAY OF FJOLSVITH | |
| 1 | ||
| 1:1 | Utan garða | Outside the walls |
| 1:2 | hann sá upp um koma | he saw approaching from below |
| 1:3 | þurs á þjóðar sjöt. | a giant towards the citadel. |
| Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: | |
| 1:4 | Úrgar brautir | Hasten away from here |
| 1:5 | árnaðu aftur héðan; | along the humid paths; |
| 1:6 | átt-at-tu hér, verndar vanur, veru! |
here is no sanctuary for you!
|
| 2 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 2:1 | Hvað er það flagða, | What monster is this, |
| 2:2 | er stendur fyr forgörðum, | standing in front of the gates, |
| 2:3 | og hvarflar um hættan loga? | moving amid the perilous flame? |
| Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: | |
| 2:4 | Hvers þú leitar, | Whom are you seeking? |
| 2:5 | eða hvers þú á leitum ert, | What is your quest? |
| 2:6 | eða hvað viltu, vinlaus, vita? |
What, friendless one, would you learn?
|
| 3 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 3:1 | Hvað er það flagða, | What monster is this, |
| 3:2 | er stendur fyr forgarði | standing in front of the gate, |
| 3:3 | og býður-at líðöndum löð? | who offers no hospitality to a traveller? |
| Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: | |
| 3:4 | Sæmdar orða laus | No word of honour has ever |
| 3:5 | hefur þú, seggur, of lifað, | been spoken about you, |
| 3:6 | og haltu heim héðan! |
so go back where you came from!
|
| 4 | ||
| 4:1 | Fjölsviður eg heiti, | Fjolsvith is my name, |
| 4:2 | en eg á fróðan sefa | I possess a wise mind, |
| 4:3 | þeygi em eg míns mildur matar; | but I am not generous with my food; |
| 4:4 | innan garða | within these walls |
| 4:5 | þú kemur hér aldregi | you shall never enter, |
| 4:6 | og dríf þú nú, vargur, að vegi! |
so be on your way, you wolf!
|
| 5 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 5:1 | Augna gamans | Once the eye has beheld |
| 5:2 | fýsir-a aftur fán, | a delightful spectacle, |
| 5:3 | hvars hann getur svást að sjá; | it ever yearns to return; |
| 5:4 | garðar glóa | these gleaming walls |
| 5:5 | mér þykja of gullna sali; | surround golden halls, I think; |
| 5:6 | hér munda eg eðli una. |
here would I gladly dwell.
|
| 6 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 6:1 | Segðu mér, hverjum | Tell me, young one, |
| 6:2 | ertu, sveinn, of borinn, | what is your parentage, |
| 6:3 | eða hverra ertu manna mögur? | and which is your tribe? |
| Svipdagur kvað: | Svipdag said: | |
| 6:4 | Vindkaldur eg heiti, | Wind-Cold is my name, |
| 6:5 | Várkaldur hét minn faðir, | Spring-Cold was my father, |
| 6:6 | þess var Fjölkaldur faðir. |
Mighty-Cold was his father.
|
| 7 | ||
| 7:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 7:2 | er eg þig fregna mun | what I will ask you |
| 7:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 7:4 | hver hér ræður | who reigns here |
| 7:5 | og ríki hefur | and holds power over |
| 7:6 | eign og auðsölum? |
these lands and costly halls?
|
| 8 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 8:1 | Menglöð of heitir, | Menglod is her name, |
| 8:2 | en hana móðir of gat | her mother begat her |
| 8:3 | við Svafurþorins syni; | with the son of Svafurthorin; |
| 8:4 | hún hér ræður | she reigns here |
| 8:5 | og ríki hefur | and holds power over |
| 8:6 | eign og auðsölum. |
these lands and costly halls.
|
| 9 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 9:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 9:2 | er eg þig fregna mun | what I will ask you |
| 9:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 9:4 | hvað sú grind heitir, | what is the name of this gate, |
| 9:5 | er með goðum sjá-at | the greatest obstacle seen |
| 9:6 | menn ið meira forað? |
by mortals in the land of the gods?
|
| 10 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 10:1 | Þrymgjöll hún heitir, | Thrymgjoll it is called, |
| 10:2 | en hana þrír gjörðu | and was made by the three |
| 10:3 | Sólblinda synir; | sons of Solblindi; |
| 10:4 | fjötur fastur | a fetter will hold fast |
| 10:5 | verður við faranda hvern, | any traveller |
| 10:6 | er hana hefur frá hliði. |
who attempts to open it.
|
| 11 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 11:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 11:2 | er eg þig fregna mun | what I will ask you |
| 11:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 11:4 | hvað sá garður heitir, | what is the name of this wall, |
| 11:5 | er með goðum sjá-at | the greatest obstacle seen |
| 11:6 | menn ið meira forað? |
by mortals in the land of the gods?
|
| 12 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 12:1 | Gastropnir heitir, | Gastropnir it is called, |
| 12:2 | en ek hann görvan hefk | and I constructed it |
| 12:3 | úr Leirbrimis limum; | from Leirbrimir's limbs; |
| 12:4 | svo hefig studdan, | I have fortified it |
| 12:5 | að hann standa mun | so that it will stand firm |
| 12:6 | æ meðan öld lifir. |
while the world lasts.
|
| 13 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 13:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 13:2 | er eg þig fregna mun | what I will ask you |
| 13:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 13:4 | hvað þeir garmar heita, | who are these greedy hounds, |
| 13:5 | er gífrir rata | who pace back and forth, |
| 13:6 | og varða fyr lundi lim? |
guarding the tree's foliage?
|
| 14 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 14:1 | Gífur heitir annar, | One is named Gifur, |
| 14:2 | en Geri annar, | the other Geri, |
| 14:3 | ef þú vilt það vita; | if you want to know; |
| 14:4 | varða ellilyf | the guardians' old-age remedy |
| 14:5 | æ þeir varða, | they will ever keep safe |
| 14:6 | unz rjúfast regin. |
until the gods perish.
|
| 15 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 15:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 15:2 | er eg þig fregna mun | what I will ask you |
| 15:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 15:4 | hvort sé manna nökkuð, | whether any man |
| 15:5 | það er megi inn koma, | may slip inside, |
| 15:6 | meðan sókndjarfir sofa. |
while the fierce ones sleep?
|
| 16 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 16:1 | Missvefni mikið | Opposite sleeping schedules |
| 16:2 | var þeim mjög of lagið, | were strictly imposed on them, |
| 16:3 | síðan þeim var varsla vituð; | when they were appointed guards; |
| 16:4 | annar um nætur sefur, | one sleeps by night, |
| 16:5 | en annar um daga, | the other by day; |
| 16:6 | og kemst þá vætur, ef þá kom. |
thus no one can get through.
|
| 17 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 17:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 17:2 | er eg þig fregna mun | what I will ask you |
| 17:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 17:4 | hvort sé matar nokkuð, | whether there is any food |
| 17:5 | það er menn hafi, | that a man may obtain, |
| 17:6 | og hlaupi inn, meðan þeir eta? |
and run in, while they eat?
|
| 18 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 18:1 | Vængbráðir tvær | Two meaty morsels |
| 18:2 | liggja í Víðófnis liðum, | lie in Vidofnir's wings, |
| 18:3 | ef þú vilt það vita; | since you want to know; |
| 18:4 | það eitt er svo matar, | no other food |
| 18:5 | að þeim menn of gefi, | can a man give them, |
| 18:6 | og hlaupa inn, meðan þeir eta. |
and run in, while they eat.
|
| 19 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 19:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 19:2 | er eg þig fregna mun | what I will ask you |
| 19:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 19:4 | hvað það barr heitir, | what is the name of the tree, |
| 19:5 | er breiðast um | whose branches extend |
| 19:6 | lönd öll limar? |
through all the lands?
|
| 20 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 20:1 | Mímameiður hann heitir, | Mimameidur is it's name, |
| 20:2 | en það fáir vita, | and few are they who know |
| 20:3 | af hverjum rótum rennur; | from what roots it grows; |
| 20:4 | við það hann fellur, | by what it will fall, |
| 20:5 | er fæstan varir; | no one knows; |
| 20:6 | fellir-at hann eldur né járn. |
neither fire nor iron can fell it.
|
| 21 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 21:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 21:2 | er eg þig spyrja mun | what I will ask you |
| 21:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 21:4 | hvað af móði verður | what becomes of the fruit |
| 21:5 | þess ins mæra viðar, | of this renowned tree, |
| 21:6 | er hann fellir ei eldur né járn? |
felled by neither fire nor iron?
|
| 22 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 22:1 | Út af hans aldni | Its fruit is taken |
| 22:2 | skal á eld bera | and laid upon a fire |
| 22:3 | fyr kelisjúkar konur; | for women in labour; |
| 22:4 | utar hverfa | out then will come |
| 22:5 | þess þær innar skýli; | that which they carry inside; |
| 22:6 | sá er hann með mönnum mjötuður. |
thus it metes out fate among men.
|
| 23 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 23:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 23:2 | er eg þig spyrja mun | what I will ask you |
| 23:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 23:4 | hvað sá hani heitir | what is the name of the cock |
| 23:5 | er situr í inum háva viði, | who sits in the lofty tree, |
| 23:6 | allur hann við gull glóir? |
all aglow with gold?
|
| 24 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 24:1 | Víðófnir hann heitir, | His name is Vidofnir, |
| 24:2 | en hann stendur Veðurglasi á, | and he stands upon Vedurglasir, |
| 24:3 | meiðs kvistum Míma; | the boughs of Mími's tree; |
| 24:4 | einum ekka | with a single sorrow |
| 24:5 | þryngur hann örófsaman | he, the immense, is afflicted |
| 24:6 | Surtur Sinmöru. |
by Sinmara's Surt.
|
| 25 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 25:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 25:2 | er eg þig spyrja mun | what I will ask you |
| 25:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 25:4 | hvort sé vopna nokkuð, | if there is any weapon |
| 25:5 | það er knegi Víðófnir fyr | by which Vidofnir may fall |
| 25:6 | hníga á Heljar sjöt? |
down to Hel's abode?
|
| 26 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 26:1 | Hævateinn hann heitir, | Its name is Hævateinn, |
| 26:2 | en hann gerði Loftur rúinn | made by Loftur, and robbed from him |
| 26:3 | fyr nágrindur neðan; | below the gates of death; |
| 26:4 | í segjárnskeri | with Sinmara it lies |
| 26:5 | liggur hann hjá Sinmöru, | in a chest of iron, |
| 26:6 | og halda njarðlásar níu. |
secured with nine strong locks.
|
| 27 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 27:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 27:2 | er eg þig spyrja mun | what I will ask you |
| 27:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 27:4 | hvort aftur kemur, | whether he shall return, |
| 27:5 | sá er eftir fer | who seeks this weapon |
| 27:6 | og vill þann tein taka? |
and wants to possess it?
|
| 28 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 28:1 | Aftur mun koma, | He who seeks the sword |
| 28:2 | sá er eftir fer | and desires to possess it, |
| 28:3 | og vill þann tein taka, | shall return, |
| 28:4 | ef það færir | only if he brings |
| 28:5 | sem fáir eigu | a rare object |
| 28:6 | Eiri Aurglasis. |
to the goddess of Aurglasir.
|
| 29 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 29:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 29:2 | er eg þig spyrja mun | what I will ask you |
| 29:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 29:4 | hvort sé mæta nokkuð, | if there is any treasure, |
| 29:5 | það er menn hafi | that mortals can obtain, |
| 29:6 | og verður því in fölva gýgur fegin? |
at which the pale giantess will rejoice?
|
| 30 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 30:1 | Ljósan ljá | The bright sickle |
| 30:2 | skaltu í lúður bera, | which lies in Vidofnir's wings |
| 30:3 | þann er liggur í Víðófnis völum, | you must carry to the mill-place, |
| 30:4 | Sinmöru að selja, | and give it to Sinmara, |
| 30:5 | áður hún söm teljist | before she agrees to give you |
| 30:6 | vopn til vígs að ljá. |
a weapon for the slaying.
|
| 31 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 31:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 31:2 | er eg þig spyrja mun | what I will ask you |
| 31:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 31:4 | hvað sá salur heitir, | what this hall is called, |
| 31:5 | er slunginn er | which is surrounded by |
| 31:6 | vísum vafurloga? |
the wise waver-flame?
|
| 32 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 32:1 | Hýr hann heitir, | It is called Hyr, |
| 32:2 | en hann lengi mun | and it will long tremble |
| 32:3 | á brodds oddi bifast; | on the point of a sword; |
| 32:4 | auðranns þess | this rich mansion |
| 32:5 | munu um aldur hafa | forever shall be known to men |
| 32:6 | frétt eina firar. |
only by hearsay.
|
| 33 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 33:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 33:2 | er eg þig fregna mun | what I will ask you |
| 33:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 33:4 | hver það gjörði, | who has constructed |
| 33:5 | er eg fyr garð sák | that which I saw within |
| 33:6 | innan ásmaga? |
the walls of the Asmegir?
|
| 34 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 34:1 | Uni og Íri, | Uni and Iri, |
| 34:2 | Barri og Óri, | Barri and Ori, |
| 34:3 | Var og Vegdrasill, | Var and Vegdrasil, |
| 34:4 | Dóri og Úri; | Dori and Uri; |
| 34:5 | Dellingur að varðar | Delling is the guardian |
| 34:6 | liðskjálfar loki. |
of the tower's lock.
|
| 35 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 35:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 35:2 | er eg þig fregna mun | what I will ask you |
| 35:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 35:4 | hvað það bjarg heitir, | what is the name of the mount, |
| 35:5 | er eg sé brúði á | on which I see |
| 35:6 | þjóðmæra þruma? |
the renowned bride sitting?
|
| 36 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 36:1 | Lyfjaberg það heitir, | Lyfjaberg it is named, |
| 36:2 | en það hefur lengi verið | and it has long been |
| 36:3 | sjúkum og sárum gaman; | a solace to the sick and sore; |
| 36:4 | heil verður hver, | a woman will be cured, |
| 36:5 | þótt hafi árs sótt, | even of the year-malady, |
| 36:6 | ef það klífur, kona. |
should she climb it.
|
| 37 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 37:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 37:2 | er eg þig fregna mun | what I will ask you |
| 37:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 37:4 | hvað þær meyjar heita, | who are the maidens, |
| 37:5 | er fyr Menglaðar knjám | who peacefully sit |
| 37:6 | sitja sáttar saman? |
at Menglad's knees?
|
| 38 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 38:1 | Hlíf heitir, | One is named Hlif, |
| 38:2 | önnur Hlífþrasa, | the second Hlifþrasa, |
| 38:3 | þriðja Þjóðvarta, | Thiodvarta the third, |
| 38:4 | Björt og Blíð, | Bjort and Blid, |
| 38:5 | Blíður, Fríð, | Blidur, Frid, |
| 38:6 | Eir, Aurboða. |
Eir, Aurboda.
|
| 39 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 39:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 39:2 | er eg þig fregna mun | what I will ask you |
| 39:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 39:4 | hvort þær bjarga | do they protect |
| 39:5 | þeim er blóta þær, | those who worship them, |
| 39:6 | er gerast þarfar þess? |
if need must be?
|
| 40 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 40:1 | [Bjarga] sumar, | Some of them protect |
| 40:2 | hvar er menn blóta þær | those who worship them |
| 40:3 | á stallhelgum stað; | at the holy altar; |
| 40:4 | ei svo hátt forað | they will free the sons of men |
| 40:5 | kemur að hölda sonum, | from any danger, |
| 40:6 | hvern þær úr nauðum nema. |
however great the need.
|
| 41 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 41:1 | Segðu mér það, Fjölsviður, | Now tell me, Fjolsvith, |
| 41:2 | er eg þig fregna mun | what I will ask you |
| 41:3 | og eg vilja vita: | and what I wish to know: |
| 41:4 | hvort sé manna nokkuð, | is there any man, |
| 41:5 | er knegi á Menglaðar | who may sleep |
| 41:6 | svásum armi sofa? |
in Menglad's soft arms?
|
| 42 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 42:1 | Vætur er það manna, | There is no man, |
| 42:2 | er knegi á Menglaðar | who may sleep |
| 42:3 | svásum armi sofa, | in Menglad's soft arms, |
| 42:4 | nema Svipdagur einn; | except one Svipdag; |
| 42:5 | honum var sú hin sólbjarta | this sun-bright maiden |
| 42:6 | brúður að kvon of kveðin. |
was destined to be his wife.
|
| 43 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 43:1 | Hrittu á hurðir, | Thrust open the doors, |
| 43:2 | láttu hlið rúm, | let the gate swing wide, |
| 43:3 | hér máttu Svipdag sjá; | here you behold Svipdag; |
| 43:4 | en þó vita far, | still go and see |
| 43:5 | ef vilja muni | if Menglad is willing |
| 43:6 | Menglöð mitt gaman. |
to accept my love.
|
| 44 | Fjölsviður kvað: | Fjolsvith said: |
| 44:1 | Heyrðu, Menglöð: | Listen, Menglad: |
| 44:2 | hér er maður kominn, | a man has arrived, |
| 44:3 | gakk þú á gest sjá. | go and behold the visitor. |
| 44:4 | Hundar fagna, | The dogs rejoice, |
| 44:5 | hús hefur upp lokist, | the house has opened by itself, |
| 44:6 | hygg eg, að Svipdagur sé. |
I believe it must be Svipdag.
|
| 45 | Menglöð kvað: | Menglad said: |
| 45:1 | Horskir hrafnar | Wise ravens |
| 45:2 | skulu þér á hám gálga | shall tear out your eyes |
| 45:3 | slíta sjónir úr, | on the high gallows, |
| 45:4 | ef þú það lýgur, | if you are lying, |
| 45:5 | að hér sé langt kominn | that from afar has arrived |
| 45:6 | mögur til minna sala. |
the youth to my halls.
|
| 46 | ||
| 46:1 | Hvaðan þú fórt, | Where have you come from, |
| 46:2 | hvaðan þú för gerðir, | where have you journeyed, |
| 46:3 | hve þig hétu hjú? | what do your family name you? |
| 46:4 | Að ætt of nafni | I must have proof |
| 46:5 | skal eg jartegn vita, | of your race and your name, |
| 46:6 | ef eg var þér kvon of kveðin. |
if you are, indeed, my betrothed.
|
| 47 | Svipdagur kvað: | Svipdag said: |
| 47:1 | Svipdagur eg heiti, | Svipdag is my name, |
| 47:2 | Sólbjartur hét minn faðir; | Sun-Bright was my father; |
| 47:3 | þaðan rákumk vindar kalda vegu. | thence I was driven by winds on cold ways. |
| 47:4 | Urðar orði | No one can oppose |
| 47:5 | kveður engi maður, | Urd's decree, |
| 47:6 | þótt það sé við löst lagið. |
even though it incurs blame.
|
| 48 | Menglöð kvað: | Menglad said: |
| 48:1 | Vel þú nú kominn! | You are most welcome! |
| 48:2 | Hefig minn vilja beðið, | My wish has come true, |
| 48:3 | fylgja skal kveðju koss; | and I greet you with a kiss; |
| 48:4 | forkunnar sýn | such a beautiful sight |
| 48:5 | mun flestan glaða, | is a source of delight |
| 48:6 | hvar er hefur við annan ást. |
to one in love with another.
|
| 49 | ||
| 49:1 | Lengi eg sat | Long have I sat |
| 49:2 | ljúfu bergi á, | on my loved hill, |
| 49:3 | beið eg þín dægur og daga; | waiting for you day and night; |
| 49:4 | nú það varð, | now has come to pass |
| 49:5 | er eg vætt hefi, | that which I hoped for: |
| 49:6 | að þú ert aftur kominn, | you have returned, |
| 49:7 | mögur, til minna sala. |
lover, to my hall.
|
| 50 | ||
| 50:1 | Þrár hafðar | No longer need I wait |
| 50:2 | er eg hefi til þíns gamans, | for the fulfillment of my desire for you, |
| 50:3 | en þú til míns munar; | nor you for my love; |
| 50:4 | nú er það satt, | now it is certain |
| 50:5 | að við slíta skulum | that we shall be together |
| 50:6 | ævi og aldur saman. |
for the rest of our lives.
|