|
|
|
| ||||
| Open commentaries by clicking the translation of any stanza. Please use Internet Explorer. | |||||||
|
1. Ár valtívar veiþar námo & svmbl samir aþr saþir yrþi. hristo teina & ahla/t sa fvndo þeir at egis a/r cost hvera. |
1. Ar valtif væiðar namv & svmbsamir aðr saðir yrði hristv tæina & ahlá/t sa fvndv þæir at ægis a/rkost hv |
1. Ár valtívar veiðar námu, ok sumblsamir, áðr saðir yrði. Hristu teina ok á hlaut sá: fundu þeir at Ægis ørkost hvera. | |||||
|
2. Sat berg bvi barn teitr f mioc glicr megi miscorblinda. leit ia/go yGs barn í þrá þv scalt asom opt svmbl gora. |
2. Sat bærgbvi barntæitr f mjok likr mægi miskor blinda læit ia/gv yggs barn iþra þv scalt asvm opt svmbl gæfa. |
2. Sat bergbúi barnteitr fyrir, mjök glíkr megi Miskorblinda. Leit í augu Yggs barn í þrá: "Þú skalt ásum opt sumbl gøra!" | |||||
|
3. AvN fecc iotni orþ bogiN halr hvgdi at hefdom hann nest viþ goð. bað hann sifiar ver ser fora hver þann ec a/llom ól yðr of heita. |
3. Onn fekk iotni orðbæginn halr hvgði at hæfnd hann næst við goð bað hann sifiar vær sær f þanz ær ollvm yðr ol of hæiti. |
3. Önn fekk jötni orðbæginn halr, hugði at hefndum hann næst við goð. Bað hann Sifjar ver sér fœra hver: "þanns ek öllum öl yðr of heita!" | |||||
|
4. Ne þat matto merir tifar & ginregin of geta hvergi. vNz af trygðom tyr hloRiþa astraþ mikit einom sagdi. |
4. Næ þat mát mærir tifar & ginnrægin of gæta hværgi vnz af t týr hlor riða astrað mikit æinvm sagði. |
4. Né þat máttu mærir tívar ok ginnregin of geta hvergi, unz af tryggðum Týr Hlórriða ástráð mikit einum sagði: | |||||
|
5. Býr f elivaga hvndviS hymir at himins enda. amiN faþir moþvgr ketil rúm brvgðiN hver rastar divpan. |
5. Byr f ælivaga hvndviss hymir at himins ænda aminn faðir moðvgr kætil rvm brygðan hvær rastar divpan. |
5. "Býr fyr austan Élivága hundvíss Hymir at himins enda. Á minn faðir móðugr ketil, rúmbrugðinn hver, rastar djúpan." | |||||
|
6. Veiztv ef þiGiom þaN la/gvelli ef vi viþ gorvom til. |
6. Uæiztv æf þig þann logvælli æf vinr vælar vitt giorfvm til |
6. "Veiztu, ef þiggjum þann lögvelli?" "Ef, vinr, vélar vit gørvum til!" | Þórr: "Do you think we can get hold of that liquid-boiler?" Týr: "Yes, friend, if we use trickery!" | ||||
|
7. fóro drivgom dag þaN f asgardi f v Hirði hann haf horn ga/fgasta hvrfo at ha/llo er hymir átti. |
7. f dag f asg vnz til ægis komv. Hirði hann haf horngofgazta hvrfv at hollv ær hymir át |
7. Fóru drjúgum dag þann fram Ásgarði frá, unz til Egils kvómu. Hirði hann hafra horngöfgasta; hurfu at höllu er Hymir átti. | |||||
|
8. ma/gr faN á/mo mioc leiþa ser hafði ha/fða hvnðrvð nío. EN a/Nor gecc al gvllin f brún hvít bera bior veig syni. |
8. mogr fann ommv miok læiða sær hafði ha/fða .c.ix. Ænn onnvr gæK algvllin f brvnhvit bæra biorvæig syni |
8. Mögr fann ömmu mjök leiða sér, hafði höfða hundruð níu. En önnur gekk algullin fram, brúnhvít, bera bjórveig syni. | |||||
|
9. át niþr iotna ec viliac ycr hvgfvlla tva vnd hvera setia. Er míN frí ma/rgo siNi gla/Gr viþ gesti geyR i |
9. atniðr iotna æk viliak ykr hvgfvlla t vnd hværa sætia. Er minn faðir morgv sinni glog g |
9. "Áttniðr jötna, ek viljak ykkr, hugfulla tvá, und hvera setja. Er minn fríi mörgu sinni gløggr við gesti, görr illz hugar." | |||||
|
10. en vaskapadr v harðráþr hymir hei Gecc iN isal glvmþo ioclar v kiN scogr froriN. |
10. ænn vaskapaðr v harðraðr hymir hæi GæK inn isal glvmdv ioklar v kinnskogr f |
10. En váskapaðr varð síðbúinn, harðráðr Hymir, heim af veiðum. Gekk inn í sal, glumðu jöklar, var karls, er kom, kinnskógr frørinn. | |||||
|
11. ver þv heill hymir ihvgom goþom nv er sonr komiN til sala þiNa. sa er viþ vettom af vegi longom fylgir hánom hroþrs ándscóti vi veóR heitir sa. |
11. vær þv hæill hymir ihvgvm goðvm nv ær son kominn til sala þinna sa ær v af vægi longvm fylgir honom hroðrs andskota ví veoR hæitir sa. |
11. "Ver þú heill, Hymir, í hugum góðum! Nú er sonr kominn til sala þinna, sá er vit vættum af vegi löngum. Fylgir hánum Hróðrs andskoti, vinr verliða: Véurr heitir sá. | |||||
|
12. Séþv hvar sitia v sva forþa ser stendr súl f svndr sta/cc svla f eN aþr itva/ áS brotnaþi. |
12. Sæ þv hv vnd salar gafli sva forðaz stændr sol f svndr stoK svla f ænn aðr it ass brotnaði. |
12. Séðu, hvar sitja und salar gafli, svá forða sér, stendr súl fyrir!" Sundr stökk súla fyr sjón jötuns, en áðr í tvau áss brotnaði. | |||||
|
13. Stvcco atta enn eiN af þei hv hei f eN forn iotvN siónom leiddi siN aNscota. |
13. StvKv át ænn æinn af þæim hværr harðslæginn hæill af þolli f ænn forn iotvnn sionvm læiddi sinn andskota. |
13. Stukku átta, en einn af þeim, hverr harðsleginn, heill af þolli. Fram gengu þeir, en forn jötunn sjónum leiddi sinn andskota. | |||||
|
14. Sagðit hanom hvgr vel þa er hann sa gýiar gróti a gólf komiN. þar v iii. of teknir bað seN iotvN sioþa ganga. |
14. Sagðit honom hvgr væl þaær sa gýiar gæti a golf kominn þar v iij. of tæknir bað svn iotvnn sioða g |
14. Sagðit hánum hugr vel þá er hann sá gýgjar grœti á gólf kominn. Þar vóru þjórar þrír of teknir, bað senn jötunn sjóða ganga. | |||||
|
15. hvern leto þeir ha/fdi scemra & asæyþi siþan báro. át sifiar veR aþr sofa gengi eiN meþ a/llo eyxn tva hymis. |
15. hværn lætv þæir hofði skæmra & a sæyði siþan bárv át sifiar værr aðr sofa gængi æinn mæð ollv yxn .ij. hymis. |
15. Hvern létu þeir höfði skemra ok á seyði síðan báru. Át Sifjar verr, áðr sofa gengi, einn með öllu øxn tvá Hymis. | |||||
|
16. Þót h v vel fv mvnom at apni a/þrom v viþ veiði mát v |
16. Þotti harvm hrvngnis spialla v væl fvll mikill mvnvm at apni oðrvm v við væiði mat v |
16. Þótti hárum Hrungnis spjalla verðr Hlórriða vel fullmikill: "Munum at apni öðrum verða við veiðimat vér þrír lifa!" | |||||
|
17. UeoR q avág róa ef ballr iotvN beít hv ef þv hvg t briotr bergdana beit |
17. VeoRr .q. vilia avág róa æf ballr iotvnn bæit hv æf þv hvg t briotr bærgdana bæit |
17. Véurr kvaz vilja á vág róa, ef ballr jötunn beitur gæfi. "Hverfðu til hjarðar, ef þú hug trúir, brjótr berg-Dana, beitur sækja! | |||||
|
18. ÞeS venti ec at þer myni a/gn af oxa a/þfeng vera sveiN sysliga sveif til scógar þar er vxi stóþ alsvartr f |
18. Þæss vænt at þær mvnit ogn at vxa a/ðfæng væra svæinn sysliga svæif til skogar þar ær vxi stoð al sv |
18. Þess vænti ek, at þér munit ögn af oxa auðfeng vera." Sveinn sýsliga sveif til skógar, þar er uxi stóð allsvartr fyrir. | |||||
|
19. Bra/t af þióri þvrs ráþ báni hatún ofan horna tveGia. verc þiccia þin verri myclo kiola valdi eN þv kyR sitir. |
19. Bra/t af þiori þvrs rað bani hatún of horna t værk þiKia þin værri miklv kiolavalldi ænn þv kyR sitir. |
19. Braut af þjóri þurs ráðbani hátún ofan horna tveggja. "Verk þykkja þín verri miklu kjóla valdi en þú kyrr sitir." | |||||
|
20. Bað hlvN góta haf át rvN apa vtaR fora. eN sa iotvN sina talþi litla fysi at róa leng |
20. Bað hlvnngota haf at vt ænn sa iotvnn sina talði litla fysi at roa læng |
20. Bað hlunngota hafra dróttinn áttrunn apa útarr fœra, en sá jötunn sína talði litla fýsi at róa lengra. | |||||
|
21. Dró moR hymir moþvgr hvali eiN a a/ngli vp seN tvá. eN aptr iscút oþni sifiaþr veoR við velar vað gorði ser. |
21. d moðvgr hvali æinn a a/ngli vpp sænn eða t ænn aptr iscvt oðni sifiaðr veoRr við velar vað g |
21. Dró mærr Hymir móðugr hvali einn á öngli upp senn tvá, en aptr í skut Óðni sifjaðr Véurr við vélar vað gørði sér. | |||||
|
22. Egndi a a/ngvl sa er a/ldom bergr orms eiN bani vxa hofdi geín við a/ngli sv er god f vmgiorþ nedan allra l |
22. Egndi aongvl sa ær olldv orms einbani vxa hofði gæin v sv er goð f v allra l |
22. Egndi á öngul sá er öldum bergr, orms einbani, uxa höfði. Gein við agni sú er goð fjá umgjörð neðan allra landa. | |||||
|
23. Dró diafliga daþ raccr þoR orm eitr fán vp hamri kniþi hafiall scárar of liót vlfs hnítbroþvr. |
23. Dro diarfliga dað raKr þóRr orm æitrfán vpp at borði hamri kníði háfiall skarar ofliot vlfs hnitbroðvr. |
23. Dró djarfliga dáðrakkr Þórr orm eitrfán upp at borði. Hamri kníði háfjall skarar ofljótt ofan úlfs hnitbróður. | |||||
|
24. Hreingalcn hlvmþo eN ha/lcn þúto for in forna fold a/ll saman sa/cþiz siþan sa fiscr i mar |
24. Hræingalkn h ænn holkn þvtv for hin forna folld oll saman soktiz siþan sa fiskr imar |
24. Hreingálkn hrutu, en hölkn þutu, fór in forna fold öll saman. Søkðiz síðan sá fiskr í mar. | |||||
|
25. oteitr iotvN er þeir aptr réro sva at ár hymir ecci mel veifþi hann roþi veðrs aNars til. |
25. otæitr iotvnn ær þæir aptr r sva at ár hymir æKi mæ væifði hann ræði væðrs annars til. |
25. Óteitr jötunn, er þeir aptr reru, svá at ár Hymir ekki mælti, veifði hann ræði veðrs annars til. | |||||
|
26. Mvndo vm viNa v at þv hei haf til boiar. eþa flot brvsa festir occarn. |
26. Mvndv of vinna v at þv hæi haf til bæar. æ. flotb fæstir oKarn. |
26. "Mundu um vinna verk hálft við mik, at þú heim hvali haf til bœjar, eða flotbrúsa festir okkarn?" | |||||
|
27. Gecc hloRiþi g vat vp la/g fáki. eiN meþ árom & meþ a/stscóto bar hann til boiar b & holtriba hver i gegnom. |
27. Gæk hlorriði g vat vp æinn mæð arv &a/stkotv bar hann til bæar b &hollt riða hvær igægnvm. |
27. Gekk Hlórriði, greip á stafni, vatt með austri upp lögfáki einn með árum ok austskotu, bar hann til bœjar brimsvín jötuns, ok holtriða hver í gegnum. | |||||
|
28. Oc eN iótvN v þragirni vanr v qvaþat maN ramman þot kra/ptvrligan nema kálc bryti. |
28. Enn ænn iotvnn afafrændi þragirni vanr v kvaðat maN raman þott roa kyNi kropt nema kalk bryti. |
28. Ok enn jötunn um afrendi, þrágirni vanr, við Þór senti; kvaðat mann ramman þótt róa kynni kröpturligan, nema kálk bryti. | |||||
|
29. EN hloriþi er at ha/ndom com brát brattstein gleri. slo hann sitiandi svlor igognom baro þo heilan f |
29. Enn hloRiði ær at hondv brat brat slo hann sitiandi svl barv þo hæilan f |
29. En Hlórriði, er at höndum kom, brátt lét bresta brattstein gleri. Sló hann sitjandi súlur í gögnum, báru þó heilan fyr Hymi síðan. | |||||
|
30. Unz þat iþ fríþa frilla kendi ást ráþ mikit eit drep viþ há/s hymis hann er harðari cost moþs iotvns kalci hv |
30. Vnz þat hi f ástráð mikit æit d hann ær harðari kostmoðr iotv kalki hv |
30. Unz þat in fríða frilla kenndi ástráð mikit, eitt er vissi: "Drep við haus Hymis, hann er harðari, kostmóðs jötuns, kálki hverjum!" | |||||
|
31. Harþr reís akné haf forþiz allra ias megin. heill var karli hialm stofn ofan eN vín ferill valr rifnaþæ. |
31. Harðr a knæ haf færðiz all i as mægi hæill var karli hialmstofn of æn vinf valr rifnaði. |
31. Harðr reis á kné hafra dróttinn, færðiz allra í ásmegin. Heill var karli hjálmstofn ofan, en vínferill valr rifnaði. | |||||
|
32. Mórg veit ec meti mer gengin f ec kalci se yr kníam h karl ord vm qvað knacat ec segia aptr evagi þv ert a/lþr of het. |
32. Morg væit ec mæti mær gængi ær æc kalki sæ f karl orð vm kvat knakat ec sægia aptr evagi þv ær oldr of hæit |
32. "Mörg veit ek mæti mér gengin frá, er ek kálki sé úr knjám hrundit," - karl orð um kvað - "knákat ek segja aptr ævagi: þú ert, ölðr, of heitt. | |||||
|
33. Þat er til costar ef coma mettiþ út or óro ól kiól hofi. tyr leitaþi tysvar hróra stoþ at hváro hverr kyR f |
33. Þat ær til cost æf koma mættir vt or varv olkíol hofi tyr læitaði tysvar hræra stoð at hvarv hværr kyRr f |
33. Þat er til kostar ef koma mættið út úr óru ölkjól hofi." Týr leitaði tysvar hrœra: stóð at hváru hverr kyrr fyrir. | |||||
|
34. Fadir móþa fecc a þremi & igegnom steig golf niþr isal. hóf ser aha/f hver sifiar veR eN ahelom hringar scvllo. |
34. Faðir móða fækk a þremi & igægnvm stoð golf niðr asal hóf sær a hof hvær sjfiar værr ænn a hælvm hringar skvllv. |
34. Faðir Móða fekk á þremi ok í gegnum steig gólf niðr í sal. hóf sér á höfuð upp hver Sifjar verr, en á hælum hringar skullu. | |||||
|
35. Foro lengi aðr litá nám aptr oþi eino siNi. sa hann or hreysom meþ hymi a/stan folc d fiolþ ha/fdaþa. |
35. Forv længi aðr lita nam aptr oði einv siNi sa hann or hræysvm mæð hymi a/stan folkd fiolhofðaða. |
35. Fóru lengi, áðr líta nam aptr Óðins sonr einu sinni. Sá hann úr hreysum með Hymi austan fólkdrótt fara fjölhöfðaða. | |||||
|
36. Hóf hann ser af herðom hver standanda veifði hann miollni morð giornom f & hrá/n vala hann alla d |
36. Hof hann sær af hærðvm hvær standanda væifði hann miollni moðgiornvm f & h hann alla d |
36. Hóf hann sér af herðum hver standanda, veifði hann Mjöllni morðgjörnum fram, ok hraunhvala hann alla drap. | |||||
|
37. Foroð lengi aþr liGia nam hafr hloriða halfda/þr f var sciR sca/kvls scacr abaNi eN þvi iN levisi loci vm olli. |
37. Forvt længi aðr liggia nam hafr hlorriða halfða/ðr f var skiRr ska/kvls skaKr a baNi æNþvi hiN lævisi loki of olli. |
37. Fórut lengi, áðr liggja nam hafr Hlórriða hálfdauðr fyrir. Var skær skökuls skakkr á beini, en því inn lævísi Loki um olli. | |||||
|
38. EN er heyrt hafið hverr kaN vm þat god malvgra góR at scilia. hver af hrá/n bva hann lá/n vm fecc er hann beþi galt born sin f |
38. Enn þær hæyrt haf hværr kann ofþat goðmalvgra giorr at skilia hvær af h hann la/n of fæK hann gallt bæði born sin fyr |
38. En ér heyrt hafið - hverr kann um þat goðmálugra gørr at skilja - hver af hraunbúa hann laun um fekk, er hann bæði galt börn sín fyrir. | |||||
|
39. Þrot aþing goda oc hafdi hver þaNz hymir atti. eN vear hverian vel scolo drecca a/lþr at egis eit |
39. Þ aþing goða &hafði hvær þanz hymir at ænn veaRr hværian væl scolo d oldr at egis eit |
39. Þróttöflugr kom á þing goða ok hafði hver þannz Hymir átti, en véar hverjan vel skulu drekka ölðr at Ægis eitrhörmeitið. | |||||